Месяц: Октябрь 2021

Վարժություն 1։ Արտագրե՛լ՝ լրացնելով երկհնչյունները։

Առավոտյան, ծովեզրյա, այծյամ, արդյոք, մատյան, առյուծ, բազմամյա,

ստորոգյալ, լուսնյակ, կորյուն, եղյամ, սյաթաքել, կայսր, եռամսյակ, լռակյաց, գործունյա, դղյակ, ծննդյան, կղզյակ, մշակույթ, անասնաբույժ, մեղվաբույծ,

համբույր, եղջյուրր, թեյաման, սառուցյալ, նյութ, ձյութ, կույտ, շաբաթօրյակ,

հյուսն։

Վարժություն 2։ Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում մեկից ավելի

երկհնչյուն կա։

Արտաժամյա, պայթյուն, հայություն, օտարերկրյա, գյուղական, միջանկյալ,

մայրություն, այժմյան, մագաղաթյա, ներքոհիշյալ, կայունություն, արքայորդի,

հարյուրամյա, լայնություն, հարաբերյալ, վայրագություն, գրաբարյան, մետաքսյա,

յուրային։

Վարժություն 3։ Որոշե՛լ տրված բառերից յուրաքանչյուրի ձայնավորների

ու բաղաձայնների քանակը։

Ակունք-2 ձայնավոր  3 բաղաձայն

Բարձունք-2 ձայնավոր  4 բաղաձայն

 խճանկար- 2 ձայնավոր  5 բաղաձայն

անդունդ-2 ձայնավոր  4 բաղաձայն

հրաժեշտ- 2 ձայնավոր  5 բաղաձայն

պայթյուն- 2 ձայնավոր  5 բաղաձայն

դաստիարակ-4 ձայնավոր  5 բաղաձայն

Մանրէ-2 ձայնավոր  3 բաղաձայն

սրբատաշ-2 ձայնավոր  5 բաղաձայն

հյուլե-2 ձայնավոր  3 բաղաձայն

անընդհատ-3 ձայնավոր  5 բաղաձայն

սրընթաց-2 ձայնավոր  5 բաղաձայն

մերթընդմերթ-3 ձայնավոր  8 բաղաձայն

մտավոր-2 ձայնավոր  4 բաղաձայն

Դազգահ-2 ձայնավոր  4 բաղաձայն

Ուղղանկյունանիստը կազմված է   6 ուղղանկյուններից՝ նիստերից։

Ուղղանկյունանիստի նիստերի կողմերը  կոչվում են   ուղղանկյունանիստի կողեր, իսկ նիստերի գագաթները՝ ուղղանկյունանիստի գագաթներ։

Ուղղանկյունանիստի հանդիպակաց նիստերը իրար հավասար են։

Ուղղանկյունանիստն ունի 12 կող, 8 գագաթ  ու  6 նիստ։

Ուղղանկյունանիստի  չափումներն են՝  ուղղանկյունանիստի լայնությունը,   երկարությունը  և  բարձրությունը։

Այն ուղղանկյունանիստը, որի բոլոր կողմերը իրար հավասար են, կոչվում   է  խորանարդ։

Խորանարդը   կազմաված է  6 հավասար քառակուսիներից՝  նիստերից։

Ուղղանկյունանիստի ձև ունեն   բազմահարկ  շենքերը, դասասենյակը,  ակվարիումը։

Առաջադրանքներ

1. Քանի՞  կող, գագաթ, նիստ  ունի ուղղանկյունանիստը։

12 կող, 8 գագաթ  ու  6 նիստ

• Հաշվեք ուղղանկյունանիստի  ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 5դմ, 7դմ,  8դմ։  50x70x80=280000

• Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝          2 դմ,  12 սմ, 10 սմ։ 20x12x10=2400
• Հաշվեք  6 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։ 216
• Հաշվեք  5 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։ 125

• Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 15սմ, 16սմ, 17 սմ։   15x16x17=4080

• Ո՞ր ուղղանկյունանիստի ծավալն  է ավելի  մեծ, որն ունի 7սմ երկարություն, 5սմ լայնություն և  10սմ բարձրություն, թե՞ այն ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, որն ունի 10սմ երկարություն, 7սմ լայնություն և  5սմ բարձրություն։  10x7x5=350

• Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

5 դմ, 4 դմ,  6 դմ։ 50x60x40=120000

• Հաշվեք ուղղանկյունանիստ ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

3 դմ,  6 սմ, 10 սմ։ 30x6x10=1800

1. Հաշվեք  7 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։ 210

1.Տրված բառազույգերից որո՞նք հոմանիշներ չեն։

անաղարտ-մաքուր

բերդ-ամրոց

վեմ-ժայռ

տաղանդ-բանաստեղծ այս բառազույգը սխալ է

2.Ի՞նչ է նշանակում ծեգ բառը։

արեգակ, լուսաբաց, գող, դալար։

3.Ո՞ր տարբերակի բառերը հականիշներ չեն։

վառել-մարել

կառուցել-քանդել

ալեհեր-ալեկոծ այս տարբերակը սխալ է

հարազատ-օտար

4.Ո՞ր բառում են հնչյուններն ու տառերը հավասար։

ընձուղտ, երկուշաբթի, լուսնկա, անձրև

5․Ո՞ր բառն է սկսվում ձայնավոր հնչյունով։

համերգ, ուրբաթ, ոսկեթել, յուրաքանչյուր

6.Ո՞ր բառի բացատրությունն է սխալ։

սողնակ- դուռը փակելու ձող

խորտիկ-ընտիր կերակուր

ճարտար-մի կերպ վտանգից ազատված

7.Ո՞ր դարձվածքի իմաստն է սխալ բացատրված։

գլուխ պահել- հուսահատվել

ձեռք մեկնել-հիասթափվել

մատով ցույց տալ- նշանավոր մարդ համարել

մեծ կտորը ականջը թողնել- կտոր-կտոր անել

8.Ո՞ր բառակապակցության ընդգծված բառը փոխաբերական իմաստով գործածված չէ։

ճախրող փիրուզե թիթեռներ

ոսկեթև մեղուներ

սոխակների մետաքսահյուս բներ

հոգնած ուղտերի քարավաններ-այս ընդգծված բառը փոխաբերական իմաստով գործածված չէ։

9․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է ընդգծված ե-ն արտասանվում է։

արևելք, կիսաեփ

աներկյուղ, համերկրացի

խմբերգ, ինքնաեռ

ամենաերջանիկ, ժպտերես

Lesson 2

Irregular verbs tests

Fill in the missing words into the gaps.

What did this girl do at Dela’s birthday party? Listen to the grammar chant and find out! Can you hear the past simple questions in the chant?

Առաջադրանքներ

• Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   24840:4

		—	2	4	8	4	0	4
			2	4				6	2	1	0
				—	8
					8
					0	4
						4
						0

2)   3750:3

			—	3	7	5	0	3
				3	6			12	0
				1
						5-	5=	0

3)   7800։5

		—	7	8	0	0	5
			7	5			15	0
			3
					0	—	0=	0

4)  3360։20

			—	3	3	6	0	2	0
				2	0			1	6	8
		—		1	3	6
				1	2	0
				—	1	6	0
					1	6	0
						—

5)   5680։40

				—	5	6	8	0	4	0
					4	0			1	4	2
					1	6	8
					1	6	0
							8	0
							8	0
						—

6)   7500:60

			—	7	5	0	0	6	0
				6	0			1	2	5
			—	1	5	0
				1	2	0
				—	3	0	0
					3	0	0

7)   17500 ։70

	—	1	7	5	0	0	7	0
		1	4	0			2	5	0
		—	3	5	0
			3	5	0

8)   28770։70

		—	2	8	7	7	0	7	0
			2	8	0			4	1	1
				—	7	7
					7	0
						7	0
						0	0

9)  54660։60

			—	5	4	6	6	0	6	0
				5	4	0			9	1	1
					—	6	6
						6	0
							6	0

10)   555000։50

		—	5	5	5	0	0	0	5	0
			5	0					1	1	1	0	0
			—	5	5
				5	0
					5	0
					5	0
						—

Lesson 1

Առցանց թեսթն անելուց հետո, նկարը տեղադրել բլոգում՝ Simple Past – Exercises

Սովորել անգիր երգի խոսքերը և կատարել առաջադրանքի թերթիկը՝ Where did these people go last summer? Listen to the grammar chant and find out! Can you hear the past simple sentences in the chant?

Ովքեր չեն կատարել, կատարում ուղարկում են աշխատանքային թերթիկը, առաջադրանքն ու թեսթը՝ Do you want to practise using the past simple of the verb to be in English?

Կարդա՛ Սարոյանի <<Քո կյանքի ժամերը >> պիեսից առանձնացված հատվածը և գրավոր մեկնաբանիր քեզ դուր եկած միտքը։

Քո կյանքի ժամերը

Կյանքիդ ժամերն ապրիր այնպես, որ այդ քաղցր ժամերին ոչ քեզ, ոչ էլ կողքիդ ապրողներին չդիպչեն ապակությունն ու մահը: Ամենուրեք փնտրիր բարին ու հենց հայտնաբերես` հանիր լույս աշխարհ իր թաքստոցից, թող բարությունը անկաշկանդ ու չամաչի ինքն իրենից: Աչքի լույսի պես պահիր, փայփայիր մարդկայնության ամենաչնչին նշույլներն անգամ, քանի որ դա է ընդդիմանում մահվանը, թեև անցավոր է:

Ամեն ինչի մեջ գտիր լուսավորը, այն, ինչ չի կարող արատավորվել: Եթե մեկնումեկի սրտում առաքինությունը պահ է մտել ահով ու կսկիծով` արար աշխարհի ծաղր ու ծանակից մազապուրծ եղած, քաջալերի՛ր նրան: Մի խաբվիր արտաքին տպավորությամբ, որովհետև դա վայել չէ պայծառատես աչք ու բարի սիրտ ունեցողին: Ոչ մեկին մի՛ ենթարկվիր, բայց և ոչ մեկին էլ քեզ մի՛ ենթարկիր: Հիշի՛ր, որ ամեն մարդ քո նմանակն է:

Ամեն մեկի մեղքը նաև քո մեղքն է, և բոլոր անմեղներն իրենց անմեղությունը կիսում են քեզ հետ:Արհամարհիր չարիքն ու անազնվությունը, բայց ոչ չար ու անազնիվ մարդկանց. հասկացի՛ր սա: Կյանքիդ ժամերն ապրիր այնպես, որ քեզ բաժին ընկած ժամերին չավելացնես աշխարհի վիշտն ու տառապանքը, այլ ժպիտով ընդունես նրա անսահման լույսն ու խորհուրդը:

ինձ դուր եկած մասը սա է <ամեն ինչի մեջ գտիր լուսավորը>։ Այստեղ ընդծված է լուսավոր բառը, քանի որ այստեղ նա փոխաբերական իմաստով է օգտագործված,հեղինակը ուզում եր ասեր, որ ամեն ինչի մեջ պետք է գտնել լավը։Ինձ դուր եկավ այս մասը,քանի որ իմ մոտ եղել են լիքը վատ օրեր, բայց ամեն մեկի մեջ գոնե մի լավ բան կար։

Առաջադրանքներ

• Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   7310։34=215

					—	7	3	1	0	3	4
						6	8			2	1	5
						—	5	1
							3	4
						—	1	7	0
							1	7	0
									0

2)   11550։55

						—	1	1	5	5	0	5	5
							1	1	0			2	10
								—	5	5
									5	5
										0

3)   5400։12

												—	5	4	0	0	1	2
													4	8				4	50
													—	6	0
														6	0
															0

4)  18360։18

											—	1	8	3	6	0	1	8
												1	8				10	20
													—	3	6
														3	6
															0

5)   48240։24

										—	4	8	2	4	0	2	4
											4	8				2	0	1	0
												—	2	4
													2	4
														—

6)   10836։36

												—	1	0	8	3	6	3	6
													1	0	8			30	1
													—	3	6
														3	6

7)   2163։21

												—	2	1	6	3	2	1
													2	1			1	0	3
													—	6	3
														6	3

8)   25750։25

												—	2	5	7	5	0	2	5
													2	5				20	30
													0	7	5
														7	5

9)  2170։35

												—	2	1	7	0	3	5
													2	1	0		6	2
													—	—	7	0
															7	0

10)   58500։25

											—	5	8	5	0	0	2	5
												5	0				2
													8	5
												—	7	5
												1	0	0
											—	1	0	0
														0

1. Քանի՞ հնչյուն և քանի՞ տառ կա տրված բառերում։

Եղևնի-5տառ 6հնչյուն

Վերարկու-7տառ 7հնչյուն

Ժամացույց-8տառ 8հնչյուն

Տերևաթափ-8տառ 9հնչյուն

Անձրևանոց-9տառ 10հնչյուն

Ելևէջ-5տառ 7հնչյուն

խրճիթ-5տառ 6հնչյուն

կսմթել- 6տառ 7հնչյուն

լուսնկա- 6տառ 7հնչյուն

2.Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները։

Պերճ-շքեղ

Լռելյայն-լուռ

Սաղարթ-տերև

Զեփյուռ-զմրուխտ

Խրթին-բարդ

Զվարթ-ուրախ

3. Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները։

տհաս-հասած

գոհունակ-անգոհ

ստահակ-ազնիվ

տգետ-գիտուն

շատախոս-լռակյաց

հարուստ-աղքատ

 4. Դարձվածքների իմաստն արտահայտի՛ր մեկ բառով:

Ա. Լուն ուղտ դարձնել-չափազանցնել

Բ. Շունչ տալ-շնչել

Գ. Սիրտ անել-համարձակվել

Դ. Լույս սփռել-բացահայտել

Ե․ Առյուծ կտրել-հերոսանալ

5.. Բացատրի՛ր նույնանունները (համանուններ)։

Սեր-զգացողություն որը դու զգում ես երբ որ մարդը քեզ դուր է գալիս

Բութ-ձեռքի ամենա կարևվոր մատ

Գլուխ-մարդու մարմնի մաս

Ափ-ձեռքի վերևի մաս կամ ծովի և լճի սկիզբ

Ակ-մեքենան քշելու համար օգտագործվող բան

5. Լրացրո՛ւ բաց թողնված ձայնավորները՝ է կամ ե։

է-կրան, է-ակ, ե-րաժիշտ, է-ներգիա, ե-զր, ե-ղջյուր, ե-լևէջ, ե-րշիկ, է-ջ, ե-րջանիկ, է-ջանիշ, անէանալ։

6. Առանձին սյունակներով դուրս գրի՛ր նախածանց, վերջածանց, ինչպես նաև թե՛ նախածանց, թե՛ վերջածանց ունեցող բառերը։
Ան-հայտ, խնձոր-ենի, ան-մտու-թյուն, հակա-թույն, մթեր-ային, տ-գեղ,
վերահաշվ-ում, ան-հոգաբար, կաղն-ուտ, ան-հավատալի, միլիոն-ավոր, չ-կամ,
սրբու-թյուն, գերադ-աս, կղզյ-ակ,
հայրա-կան,  ան-հարմար, ապ-աշնորհ, դժ-գոհություն, լսար-ան, համատեղու-թյուն, ծիծաղ-ելի, ան-թիվ, մորթ-եղեն։

7. Յուրաքանչյուր տառի դիմաց գրի՛ր նրա գրաբարյան համարժեք անվանումը։

Ա-այբ

Թ-թո

Ե-եչ

Ի-ինի

Լ-լյուն

Ն-նու

Տ-տյուն

Ց-հի

Ու-ու

Փ-փյուր

Լուսինը Երկրի շուրջը պտտվող երկնային մարմին է, և այդ պատճա­ռով դրան անվանում են Երկրի բնական արբանյակ: Լուսինն  իր ծավալով մոտ 50 անգամ փոքր է երկրա­գնդից : Երկրից Լուսնի հեռավորությունը մոտ 385000 կմ է: Լուսինը Երկրի շուրջ մեկ լրիվ պտույտ է կատարում 27 օր և 7 ժամում: Ճիշտ նույնքան ժամանակում նա մեկ պտույտ է կատարում նաև իր առանցքի շուրջը: Դա է պատճառը, որ Երկրից Լուսինը միշտ մեզ երևում է միայն մի կողմով:

Լուսինը սեփական լույս չունի: Մենք Լուսինը տեսնում ենք, որովհետև Արեգակի լույսն ընկնում է նրա վրա և անդրադառնում դեպի մեզ: Երկրի շուրջը պտույտի հետեանքով Լուսնի տեսանելի մասն անընդհատ փոփոխվում է և մեզ երևում է տարբեր չափերով:

Մոտավորապես մեկ ամսվա ընթացքում Լուսնի տեսանելի մասն աս­տիճանաբար մեծանում է, Լուսնի սկավառակը դառնում է ամբողջովին տեսանելի, այնուհետե սկսում է փոքրանալ: Այդ գործրնթացը պարբերա­բար կրկնվում է: Լուսնի տեսանելի մասերն անվանում են Լուսնի փուլեր:

Երբ Լուսինը գտնվում է Արեգակի ու Երկրի միջև, նրա՝ դեպի Երկիր ուղղված մասը չի լուսավորվում, հետևաբար՝ տեսանելի չէ: Դա նորալուսնի փուլն է: Դրանից 1-2 օր հետո Լուսնի սկավառակի աջ կողմում սկսում է հայտնվել և աստիճանաբար մեծանալ Լուսնի բարակ եղջյուրը: Նորալուսնից մեկ շաբաթ անց արդեն երևում է Լուսնի սկավառակի կեսը: Դա կիսալուսնի փուլն է: Մոտավորապես ես մեկ շաբաթ անց Լուսինը երևում է ամբողջովին լուսավորված սկավառակի տեսքով. դա լիալուսնի փուլն է: Դրանից հետո Լուսնի տեսանելի մասն սկսում է աստիճանաբար փոքրա­նալ, և մեկ շաբաթ անց նորից երևում է միայն կեսը, այնուհետե ևս մեկ շա­բաթ անց Լուսինն անհետանում է՝ վերադառնալով իր սկզբնական՝ նորալուսնի փուլին:

Դուք ինքներդ գիշերը նայելով Լուսնի եղջյուրին՝ հեշտությամբ կարող եք որոշել. աճո՞ւմ, թե՞ նվազում է նա: Եթե Լուսինը երեում է ) տեսքով, ա­պա աճման փուլում է, իսկ եթե ունի ( տեսքը, ուրեմն՝ նվազում է:

Քանի որ Լուսինը համեմատաբար մոտ է Երկրին, ուստի բավականա­չափ լավ ուսումնասիրված երկնային մարմինն է: Նույնիսկ սովորական հե­ռադիտակով կարելի է նշմարել Լուսնի մակերևույթի կառուցվածքի որոշ առանձնահատկություններ: Հզոր աստղա­դիտակների և ավտոմատ կայանների օգ­նությամբ կատարված ուսումնասիրու­թյունների շնորհիվ կազմվել է Լուսնի մա­կերևույթի մանրամասն քարտեզը:

Լուսնի մակերևույթը պատված է փո­շու և ժայռաբեկորների խառնուրդով: Լուսնի վրա կան բարձր լեռնաշղթաներ: Առանձնապես շատ են խառնարանները, որոնք առաջացել են երկնա­քարերի հարվածների և հրաբուխների ժայթքումների հետևանքով:

Լուսինը մթնոլորտ չունի, ինչի հետևանքով նրա մակերևույթի վրա ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչե 120 ⁰C, իսկ գիշերն իջնում մինչե -160 ⁰C: Թթ­վածնի և ջրի բացակայության հետևան­քով Լուսնի վրա բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:

Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա ոտք դրեց 1969 թվականին, երբ «Ապոլոն-11» տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը լուսնախցիկով վայրէջք կատարեցին Լուսնի մակերևույթին:

Հարցեր և առաջադրանքներ

• Ինչո՞ւ է Լուսինը միշտ դեպի Երկիր ուղղված միայն մի կողմով: Լուսինը Երկրի շուրջ մեկ լրիվ պտույտ է կատարում 27 օր և 7 ժամում: Ճիշտ նույնքան ժամանակում նա մեկ պտույտ է կատարում նաև իր առանցքի շուրջր: Դա է պատճառը, որ Երկրից Լուսինը միշտ մեզ երևում է միայն մի կողմով:

• Ինչի՞ հետևանքով են առաջանում Լուսնի փուլերը: Մոտավորապես մեկ ամսվա ընթացքում Լուսնի տեսանելի մասն աս­տիճանաբար մեծանում է, Լուսնի սկավառակը դառնում է ամբողջովին տեսանելի, այնուհետե սկսում է փոքրանալ: Այդ գործրնթացը պարբերա­բար կրկնվում է: Լուսնի տեսանելի մասերն անվանում են Լուսնի փուլեր:

• Ի՞նչ կառուցվածք ունի Լուսնի մակերևույթը: Լուսնի մակերևույթը պատված է փո­շու և ժայռաբեկորների խառնուրդով: Լուսնի վրա կան բարձր լեռնաշղթաներ: Առանձնապես շատ են խառնարանները, որոնք առաջացել են երկնա­քարերի հարվածների և հրաբուխների ժայթքումների հետևանքով:

• Ինչո՞ւ Լուսնի վրա կյանք գոյություն չունի: Լուսինը մթնոլորտ չունի, ինչի հետևանքով նրա մակերևույթի վրա ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչե 120 ⁰C, իսկ գիշերն իջնում մինչե -160 ⁰C: Թթ­վածնի և ջրի բացակայության հետևան­քով Լուսնի վրա բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:

• Ե՞րբ է մարդը ոտք դրել Լուսնի վրա: Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա ոտք դրեց 1969 թվականին, երբ «Ապոլոն-11» տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը լուսնախցիկով վայրէջք կատարեցին Լուսնի մակերևույթին:

• Գիշերը նայեք Լուսնին: Նրա տեսքից որոշեք, թե մոտակա օրերին իր եղջյուրը կաճի՞, թե՞ կնվազի: