Գործնական քերականություն փաթեթից
101. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:
Շատ ու շատ դարեր առաջ ասորիների երկրում-ասորեստանում մի իմաստուն մարդ էր ապրում:Մորու թփերով ծածկված տեղում-թփուտ մի առարկա էր թաքցրել:
Նա որոշել էր այդտեղ իր համար բնակվելու տեղ-բնակավայր կառուցել:
Տունը դարձրել ես հավեր պահելու— հավաբուն։
Երեկոյան դարբինների աշխատանքի վայրում -դարբնոցում կհսւնդիպենք:
Գետի ափին մի փոքր հյուղ-հյուղակ ուներ, որտեղ ապրում էր իր սիրելի կենդանու հետ:
Իրենց փոքր գյուղի-գյուղակի փողոցներն ու այգիները հիշեց:
102. Բնակավայր կամ տեղանք ցույց տվող բառերին այնպիսի ածանցներ ավելացրու, որ նոր բառերը տվյալ տեղի բնակիչ իմաստն արտահայտեն:
Օրինակ՝
լեռն — լեռնցի:
Երևան-Երևանցի, քաղաք-քաղաքացի, Վան-Վանեցի, Մուշ-Մշեցի, Աշտարակ-Աշտարակեցի, Արտաշատ-Արտաշատցի,Դվին-Դվինցի, Կարս-Կարսեցի, Գյումրի-Գյումրեցի, Լոռի-Լոռեցի, Ամերիկա-Ամերիկացի, Նյու-Յորք-Նյու-յորքցի, Լոնդոն-Լոնդոնցի, սար-սարեցի, գյուղ-գյուղացի:
103. Տրված բառազույգերի արմատները տեղափոխելով՝ բաղադրյալ նոր բառեր ստացի´ր:
Օրինակ՝
բարեժպիտ, մանկամիտ — բարեմիտ, մանկաժպիտ:
ա) Ջրահարս-ջրանկար, ծովանկար-ծովահարս, բ) ժանգապատ-ժանգագույն, արծաթագույն-արծաթապատ,
գ) հողմածին-հողմաղաց, ջրաղաց-ջրածին, դ) զորագունդ-զորամաս, երկրամաս-երկրագունդ:
104. Տրված բառերր բաղադրիչների բաժանի՛ր: Արմատներն ի՞նչ մասնիկով են կապվում:
Օրինակ՝
Գրատախտակ — գր(գիր) + ա + տախտակ:
Ձեռագիր-ձեռ(ձեռք)+ա+գիր, գեղանկար-գեղ(գյուղ)+ա+նկար, շրջագգեստ-շրջ(շուրջ)+ա+զգեստ, սիրահոժար-սիր(սեր)+ա+հոժար, դեղնակտուց-դեղն(դեղին)+ա+կտուց, հոդակապ-հոդ+ա+կապ:
105. Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի´ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:
ա) Հրաշամանուկ, հողագունդ, առևտուր, մեծահոգի, փրկագին: բոորը հոդակապավոր բառեր են բացի մեկից, որը բարդ բառ է երկու արմատով
բ) Ջրկիր, սեղանատամ, նախօրոք, դասաժամ, ձեռնտու:- հոդակապավոր բառն է այլ, մնացածը բարդ բառեր են երկու արմատով առանց հոդակապի
Եվա Հակոբյանի բլոգ 