Месяц: Октябрь 2023

1. Պարզի՛ր, թե քերականական ո՛ր հատկանիշի  հիման վրա է կազմվել
 յուրաքանչյուր խումբը (խմբի բոլոր բաոերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ 
ունեն):

Ա. Ուրարտու, Արա Գեղեցիկ, Արագած, Արգիշտի, Նեղոս, Վահան Տերյան, «Անուշ», Ռուսաստանի Դաշնություն:
Բ. Մանկություն, միամտություն, ուրախություն, սուգ, վիշտ, ահ, 
հնարավորություն:
Գ. Հայր, մայր, մարդ, կին, ընկեր, եղբայր, հոգեբան, ուսանողուհի,
 դերասանուհի, անձնավորություն:

2․Դո՛ւրս գրիր գոյականները՝ նշելով տեսակը, թիվը, հոլովը, առումը։

Աշուն

Աշնան օրերն են հասել,

Իջել է ամպը սարին,

Եւ հրաժեշտ է ասել,

Կռունկը մեր աշխարհին:

Բարդին էլ չի սոսափում

Արագիլի թեւի տակ,

Դեղին թերթեր է թափում

Առվակի մեջ կապուտակ:

Կարմիր խարույկ է կարծես

Ծեր տանձենին անտառի,

Թվում է, թե մոտ վազես,

Ձեռք ու ոտքդ կվառի…

Քամին շատ էր թափառել,

Պարապ-սարապ թեւը կախ,

Բայց արդեն գործ է ճարել,

Տեսեք ինչքան է ուրախ:

Համո Սահյան

3․ Հետևյալ թվականները տառերով գրի՛ր․

654 վեց հարյուր հիսուն չորս

659 վեց հարյուր հիսուն ինը

5478 հինգ հազար չորս հարյուր յոթանասուն ուր

3546 երեք հազար հինգ հարյուր քառասուն վեց

12893 տասնըերկու հազար ութ հարյուր ինըսուն երեք

75648 յոթանասուն հինգ հազար վեց հարյուր քառասուն ութ

489523 չորս հարյուր ութսուն ինը հազար հինգ հարյուր քսան երեք

146782 հարյուր քառասուն վեց հազար յոթ հարյուր ութսուն երկու

4․ Ստեղծագործական աշխատանք՝ ազատ թեմայով։

October 23-28
An end of term report
Read an end of term report to practise and improve your reading skills.

Meeting people at a dinner

Listen to introductions at a dinner party to practise and improve your listening skills.

An end of term report —

Meeting people at a dinner —

Գայանե Մխիթարյանի գրքից 4 տարբերակ
էջ 17-19

Տարբ․ մեկ
1. Մեխանիկական շարժում։
2. Մարմինը ցանկացած հավասար ժամանակամիջոցներոում անցնում է հավասար ճանապարհներ։
3. Վագոնի։
4. Հավասարաչափ։

Տարբ․ երկու
1. Հետագիծ։
2. Հետագծի այն հատվածի երկարությունը , որը մարմինը անցնում է որոշակի ժամանակամիջոցում։
3. Վագոնում քայլող ուղևորի։
4. Հարթավայրոմ հոսող գետի ջրի շարժումը, երկրի շարժումը իր առանցքի շուրջ։

Տարբ․ երեք․
1. Անցած ճանապարհ։
2. Մարմնի դիրքի փոփոխությունը այլ մարմինների նկատմամբ։
3. Ոտնակաները իրենց պտտման ընթացքում, շղթան ոտնակաների պտտման դեպքում։
4. Անհավասարաչափ

Տարբ․ չորս
1. Հավասարաչափ շարժում։
2. Հետագիծ։
3. Շենքի հիմքը։
4. Ժամացույցի վայրկենաչափի սլաքի շարժումը, ձեռքից ընկած գնդակի շարժումը։

1. ա․ 18𝑎⁵𝑏⁴𝑐³

Բ․98 𝑏³𝑐⁹𝑒³

Գ․96 𝑐⁴𝑒⁴𝑘²

Դ․(-128) 𝑒⁴𝑘⁷𝑝⁴

Ե․ (-56) 𝑎4𝑏3𝑐4

Զ․(-161) 𝑘4𝑝6𝑥5

Է․ 53 𝑝4𝑥4𝑦4 Ը(-23) 𝑎3𝑐3𝑒4

Թ․4𝑎3𝑒3𝑘3

Ժ․ (-2) 𝑎4𝑘3𝑝3

2.

Ա․ 10a

Բ․ -2x

Գ․ -18y

Դ․ 3a

Ե․ -10b

Զ․-5x

Է․-4ab

Ը․-7xy

Թ․0

Ժ․ -9𝑎𝑥2

3.
ա․4𝑎2b — 5𝑎2b + 7𝑎2b — 𝑎2b =5𝑎2b
բ․ 25𝑎3𝑏3 + 10𝑎3𝑏3 — 8𝑎3𝑏3 – 9𝑎3𝑏3 + 8 𝑎3𝑏3 = 26𝑎3𝑏3
Ես չհասկացա մնացածը։

Առաջադրանքներ

1.
ա․ 0,5 + ( 1,7 + 1,2 ) = 3,4
բ․ 17 — ( 7 + 5 ) = 5
գ․ 4 + ( 8,3 + 2,7 ) = 15
դ․ 17 — ( 7 — 5 ) = 15
ե․ 1,6 + 1,7 = 3,3 — 2 = 1,3
զ․ 2,2 + ( 2,8 — 1,1 ) = 3,9
է․ 5,7 — ( 20,5 — 10,7 ) = 4,1

2.
ա․ ( a + 3c ) + ( 5ab — 2b )
բ․ ( a + 3c ) — ( 5ab — 2b )
գ․ ( 4a + c + 2ab + 3b ) + ( 4m — n )
դ․ ( 4a + c + 2ab + 3b ) — ( 4m — n )
ե․ ( 4a + c ) — (2ab + 3b ) + ( 4m — n )
զ․ ( 4a + c ) — (2ab + 3b ) — ( 4m — n )

Լրացուցիչ

6) Պարզեցրեք արտահայտությունը.

ա․ 5a — a — 1 = 4a — 1
բ․ x — 6x + 5 = — 5x + 5
գ․ 2a — 7a — 5 = -5a — 5
դ․ 7 — 4x + 2x — 1 = -2x + 6
ե․ a + a + 1 = 2a + 1
զ․ x — 1 + 6 = x + 5
է․ a + b + a — b = 2a
ը․ x — y + x — y = 2x — 2y

1) Գրել բազմանդամների 4 օրինակներ, բերել կատարյալ տեսքի և հաշվել աստիճանը:
ba4a + ba = 4a²b + ab, 5 աստիճան
6aabb + ba4 = 6a²b² + 4ab, 6 աստիճան
a8bb + a5cb = 8ab² + 5abc, 6 աստիճան
a7b + cba = 7ab + abc, 5 աստիճան

2) Բազմանդամը կատարյալ տեսքի՞ է և եթե ոչ, բերել կատարյալ տեսքի.

ա = — 3n + 3m
բ = 1
գ = կատարյալ է
դ = a³b + ab³ — 2ab³ = a³b — ab³

3)  Բազմանդամը բերեք կատարյալ տեսքի և որոշեք նրա աստիճանը.

4a²b + 5ab² + a²b + 3a²b= 8a²b + 5ab², 6 աստիճան
5a³ — 7ax³ + 2ax³ — a³x — ax³ = -6ax³ + 5a³ — a³x, 11 աստիճան

1) Ո՞ր միանդամներն անվանում նման: Նման են կոչվում այն միանդամները որոնց տառերը և տառերի աստիճանները նույնն են։

    Ինչպե՞ս ենք գումարում, հանում նման միանդամները: Գործողությունները կատարվում է միայն գործակիցների հետ։

2) Տրված միանդամների մեջ գտեք նմանները

ա) 2a³b;  3a⁴b²; 4a³b;  80a⁴b²; a³b;  -a⁴b²;  a;  -c;  6px; 6a⁴b²; -5px
2a³b,a³b,4a³b
3a⁴b²,80a⁴b²,-a⁴b²,6a⁴b²
6px,-5px

բ)  0a²b³; -3a³b²; 0ab; 12a²b³; 2a³b²
0a²b³,12a²b³
-3a³b²,2a³b²

3) Գտեք նման միանդամների գումարին հավասար միանդամը

ա) 3m+5m = 8m

բ)  15a²b+14a²b+7a²b = 36a²b

գ)  25b²c³+(-27)b²c³+7b²c³ = 5b²c³

4) Գտեք նման միանդամների տարբերությանը հավասար միանդամը

ա) a-3a=-2a

բ) 10b-18b = -8b

գ) 3bc-17bc= -14bc

դ) mk-3mk= -2mk

ե) 4b²c-12b²c= — 8b²c

զ) 18a³b⁵-9a³b⁵= 9a³b⁵

5) Կատարեք նման անդամների միացում

ա) 6a⁸b²+7a⁸b²+(-2)a⁸b² = 11a⁸b²

բ) 0c²e⁵+4c²e⁵-16c²e⁵ = -12c²e⁵

Նախագիժ`

Նախագծի նպատակն եր նկարել կամ անիմացիյա սարքել Կոմիտասի բանաստեղծություններից մեկը, այս նախագծի ընթացքում երեխաները ավելի լավ են իմանում մեր հայ գրողներին և հայ գրականությունը։

Եռանկյուն (դաս 12)

Եռանկյունը բազմանկյուն է, որն ունի երեք կողմ։ Այլ կերպ այն կարելի է սահմանել որպես այնպիսի պատկեր, որը կազմված է միևնույն ուղղի վրա չգտնվող երեք կետերից, և այդ կետերը զույգ առ զույգ միացնող երեք հատվածներից։ Այդ կետերը կոչվում են եռանկյան գագաթներ, իսկ հատվածները՝ նրա կողմեր։ 

A, B, և C գագաթներով եռանկյունը հաճախ նշանակում են ΔABC: Այդ նույն եռանկյունը կարելի է նշել նաև այլ կերպ. օրինակ՝  ΔBAC, ΔCAB

Երեք անկյունները՝ <BAC-ն, <ABC-ն և <ACB-ն կոչվում են եռանկյան անկյուններ: Անկյունները նշանակվում են նաև մեկ տառով՝ <A, <B և <C:

Եռանկյան բոլոր կողմերի երկարությունների գումարը կոչվում է նրա պարագիծ:

Երկու պատկերներ, այդ թվում նաև երկու եռանկյուններ կոչվում են հավասար, եթե վերադրումով դրանք կարող են համընկնել:

Հավասար եռանկյունների մեջ համապատասխանաբար հավասար (այսինքն՝ վերադրելիս համընկնող) կողմերի դիմաց ընկած են հավասար անկյուներ, և ընդհակառակը՝ համապատասխանաբար հավասար անկյունների դիմաց ընկած են հավասար կողմեր:

ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունների հավասարությունը նշանակվում է այսպես՝ ΔABC= ΔA₁B₁C₁

Առաջադրանքներ

1)ABC եռանկյան կողմը հավասար է 17սմ և հայտնի է որ բոլոր կողմերկ երկարությունները ամբողջ թվեր են։ Գտնել եռանկյան պարագիծը եթե AC կողմը կրկնակի մեծ է AB կողմից, իսկ BC կողմը 10սմ-ով փոքր է AC կողմից:            
կողմ մեկ = 17, կողմ երկու = 24, կողմ երեք = 34

պ. = 75                                                             

2)Եռանկյան պարագիծը 48սմ է, իսկ կողմերից մեկը՝ 18սմ: Գտեք մյուս երկու կողմերը, եթե նրանց տարբերությունը 4,6սմ է:   
կողմ մեկ — 18
կողմ երկու — 12,7
կողմ երեք -17,3

3) ABC եռանկյան պարագիծը 15 սմ է: BC կողմը AB կողմից մեծ է 2սմ-ով, իսկ AB կողմը AC կողմից փոքր է 1սմ-ով: Գտեք եռանկյան կողմերը:
BC = 6 սմ
AC = 5 սմ
AB = 4 սմ

• Ներկայացնել բակտերիաների կառուցվածքը և տարածվացությունը։
  Բակտերիաները լինում են տարբեր, բայց մեծամասնությունը նման են բրնձի հատիկների։ Բակտերիաները կան ամենտեղ աշխարհում նույնիսկ մեր մեջ, բայց նրանց աչքով տեսնելը անհնարհ է։

• Օգատկար և վնասակար բակտերիաների դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում։ Օգտակկար բակտերիաները մեծ դեր են կատարում մեր կյանքի մեջ, առանձ օգտակար բակտերիաների մենք չեինք կարողանա ապրել այնպես ինջպես առաջ։ Վնասակար բակտերիաները շատ հաճախ հանդիպում են առօրյաում, նրանց պատճառով մենք կորցնում ենք որոշ օգտակար բակտերիաները, և նրանք առաջացնում են հիվանդություններ։

• Բորբոսասնկերի տեսակները։ Նրանք լինում են վնասակար և օգտակար, օգտակարները օգտագործվում են պանրի մեջ և օգտագործվում են դեղերի մեջ, իսկ վնասակարները լինում են պատերում և կարող են բարձրանալ շորերի վրա։

• Գլխարկավոր սնկերի կառուցվածք։ Նրանց վերևում գտնվում է գլխարկը, հետո գալիս է պտղամարմինը և ոտքը / ոտիկը, իսկ ամենաներքևում հողի մեջ գտնվում է սնկամարմինը։

• Վիրուսների կառուցվածք և տարածվացություն։ Վիռուսները լինում են տարբեր կառուցվածքի, կան շրջանաձև վիրուսներ, երկար գծանման վիրուսներ, և այլն։ Նրանք տարածված են կողտոտ տեղերում։

• Ներկայացնել կենսաբանության բաժնի հղումը։ Սա է։