Lesson 1
Beatrix Potter: https://learnenglishkids.britishcouncil.org/short-stories/beatrix-potter
Who was Beatrix Potter? Watch this story, one of our ‘British tales’ videos about characters and people from British history, to find out!
Վարժ արդալ պատմվածքը, սովորել անծանոթ բառերը, խաղալ խաղը, լրացնել առաջադրանքների թերթիկը։ Հղումը՝ վերևում։
Քամու բնութագրիչները: Քամու բնութագրիչներից կարևոր են քամու ուղղությունը, արագությունը և ուժը: Այս բնութագրիչները մարդու կյանքի և տնտեսական գործունեության համար ունեն կարևոր նշանակություն: Անհիշելի ժամանակներից մարդը կարողացել է զանազան միջոցներով, օրինակ՝ ծովի ալիքներով, ծածանվող դրոշակով, ծխնելույզների ծխի շեղման չափով, որոշել քամու ուղղությունը, արագությունը և ուժը:
Օդերևութաբանական կայաններում տեղադրված հողմացույց կոչվող սարքով որոշում են քամու ուղղությունը և ուժը:
Ընդունված է քամին կոչել հորիզոնի այն կողմի անունով, որտեղից փչում է: Օրինակ՝ եթե քամին փչում է հարավից, ապա անվանում են հարավային քամի:
Քամու ուղղությունը որոշելու համար օգտվում ենք հողմացույցի շարժական սլաքից, որը քամու ազդեցությամբ ազատ պտտվում է: Սլաքը սուր ծայրով միշտ ուղղված է լինում քամու դեմ, այսինքն՝ դեպի հորիզոնի այն կողմը, որտեղից քամին փչում է:
Քամու ուժը կախված է իր արագությունից: Քամու ուժը չափում են բալերով՝ 0-ից մինչև 12 բալ: Անհողմ եղանակին քամու ուժը 0 բալ է, իսկ եթե քամու ուժը 12 բալ է, ապա փոթորիկ է, որի ընթացքում ծառերն արմատախիլ են լինում, պոկվում են շենքերի տանիքները և այլն:
Քամու արագությունը որոշում են հողմաչափ կոչվող սարքով:
Քամու ուժի օգտագործումը: Հազարամյակներ շարունակ քամու ուժը մարդն օգտագործել է տարբեր նպատակներով՝ նավարկել է առագաստանավերով, կառուցել հողմաղացներ:
Քամու ուժի օգտագործման առաջին՝ պարզագույն միջոցը եղել է առագաստը, որի օգնությամբ մարդը հազարամյակներ շարունակ օվկիանոսում փոխադրել է բեռներ ու մարդկանց:
Քամու ուժով են աշխատել նաև հողմաղացները, որտեղ հատուկ պատրաստված թիակների օգնությամբ քամին պտտել է քարը և աղացել հացահատիկը:
Քամու ուժի օգտագործման ժամանակակից ձևերից են հողմաէլեկտրակայանները, որոնց միջոցով արտադրում են էլեկտրաէներգիա:
Ժամանակակից հողմաէլեկտրակայաններն աշխատում են քամու ցանկացած ուղղության և ուժգնության պայմաններում:
Երկրագնդի վրա քամու էներգիան համարվում է անսպառ: Ուստի հողմաէլեկտրակայանների միջոցով էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը համաշխարհային էներգետիկայի հեռանկարային ճյուղերից մեկն է:
Բացի այդ՝ հողմաէլեկտրակայանները չեն աղտոտում շրջակա միջավայրը և ավելի էժան ու արագ են կառուցվում:
Այսօր աշխարհի շատ երկրներում կան կառուցված բազմաթիվ հողմաէլեկտրակայաններ: Դրանք լայն տարածում ունեն հատկապես եվրոպական երկրներում և ԱՄՆ-ում: Հայաստանում նույնպես կառուցվել են հողմաէլեկտրակայաններ:
Հարցեր և առաջադրանքներ
Քամու ուժը օգտագործում են հողմաէլեկտրակայանները աշխատացնելու համար: Հողմաէլեկտրակայանի միջոցով արտադրում են էլեկտրաէներգիա: Հողմաէլեկտրակայանները աշխատացնելու համար պետք չե կոնկրետ քամու ուժ լինի այն աշխատացնելու համար կօգնեն բոլոր ուժգնության քամիները:
Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։
Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։
Ո՛ւր էլ լինեմ — չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,
Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր,
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր —
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան — յա՛րն եմ սիրում։
Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։
Անծանոթ բառեր
ողբաձայնի, ողբաձայներ,
1. [գոյական] Ողբի ձայն, ողբալու՝ սգալու ձայնը:
2. [ածական] Ողբի ձայնով, ողբագին ձայնով:
3. Ողբի ձայնի նման, ողբի տպավորություն թողնող:
4. Ողբ արտահայտող ձայնով:
5. (փոխաբերական) Վշտալի, շատ տխուր, տխրությամբ՝ վշտով համակված՝ տոգորված: Չեմ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր (Ե. Չարենց):
[ածական]
1. Պարզ, մաքուր, հստակ, վճիտ՝ պարզ ջուր ունեցող: Ջինջ աղբյուր:
2. Ոչ ամպամած, պարզ, անամպ: Ջինջ օդ՝ երկինք:
3. Հստակ փայլ ունեցող, ոչ մռայլ, ոչ մթագնած: Ջինջ աչքեր:
4. Պարզ, անկեղծ, պայծառ: Ջինջ հայացք՝ ժպիտ:
5. Պայծառ կերպով փայլող, շողշողուն, լուսապայծառ: Ջինջ աստղեր:
6. Ոչ պղտոր, պարզ, հստակ: Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե (Ե. Չարենց):
ողբանվագի,
1. [գոյական] Ողբի նվագ, սգո նվագ՝ երաժշտություն:
2. [ածական] Ողբի՝ սգո երաժշտություն նվագող:
3. (փոխաբերական) Ողբի նվագի նման տխուր՝ վշտալից:
4. (փոխաբերական) Ողբի՝ սգո ձայնի նման ձայն արձակող, ողբի նման հնչող: Ողբանվագ լար:
երկաթագրի, երկաթագրեր, [գոյական]
1. Հայերեն գրերի հին ձևը, որ նման է այժմյան տպագրական գլխագրերին:
2. [ածական] Այդ գրերով գրված (ձեռագիր, արձանագրություն ևն):
1. (հարակատար դերբայ) Լացակումել -ի:
2. [ածական] Արցունքոտ, արտասվախառն:
3. Կերկերուն, հեկեկուն, հեծկլտանքի նման (ձայնի մասին):
[ածական]
Վիշապի ձայնով, վիշապի ձայն ունեցող՝ հանող:
Река весело бежала среди камней. Но вот пришёл мороз и заморозил её. Капельки воды превратились в лёд. На берег реки села ворона и постучала клювом по льду. Она уже хотела улететь, но тут одна капелька с ней заговорила:
– Постой, ворона, не улетай. Скажи, что со мной случилось. Почему я не могу сдвинуться с места?
– Тебя заморозил мороз, ты превратилась в лёд, – ответила ворона. – Но ты не грусти. Скоро придёт весна и после долгого путешествия ты попадёшь вон на ту высокую гору.
– Как же я туда попаду? – удивилась капелька, но ворона уже улетела.
Но вот пришла весна, коснулась своей волшебной палочкой замёрзшей речки. Она ожила и весело побежала вперёд. Вместе с рекой побежала и капелька. Через несколько дней река принесла капельку в море.
„Как хорошо! – радостно подумала капелька, – Я стала морем”.
Но вот волна подбросила каплю в воздух, солнечные лучи схватили её. И, как только они коснулись её, капелька превратилась в пар и начала подниматься.
– Ой-ой-ой! – кричала она, поднимаясь всё выше и выше, пока не попала в белое пушистое облако. Ветер подхватил облако и понёс дальше. Потом облако превратилось в чёрную тучу, из неё пошёл дождь. Капелька вместе со своими сёстрами попала на высокую гору. Потом вместе с другими каплями она побежала с горы и попала в ту самую реку, в которой была раньше. Тут капелька увидела свою знакомую ворону.
– Здравствуй, капелька, – крикнула ворона. – Была ли ты на горе?
– Была, была, – ответила капелька.
Она хотела рассказать обо всём, что с ней произошло, но не успела. Река понесла её к морю.
Ответьте на вопросы.
1. Какие времена года описаны в сказке? В сказке была холодная зима
2. Почему „Приключения ка-пельки” – сказка? Разве то, что написано о приключениях капельки, не-правда? нет приключения капельки это правда
а) образуйте словосочетания и предложения. 5-6 пред ложений запишите.
1. сегодня хорошая, плохая, тёплая, холодная.
Сегодня хорошая погода.,
Сегодня холодная погода.,
Сегодня теплая погода.,
Сегодня хорошая погода, поетому мы пошли в парк.,
Как я понял не сегодня будет хорошая погода, но это не повод ростраиваться.
Сейчас зима поетому теплую погоду ешё ждать долго.
2. вчера была прекрасная, отвратительная, отличная погода
Вчера была прекрасная погода, но мне сказали быть дома.,
Вчера была отличная погода, и я пошла на улицу.,
Завтра будет отвратительная погода, сказал брат, но я ему не поверила.,
Год назад в етот же день был сильнейшый шторм а сейчас очень ясная погода.,
Почему то моя сестра не хочет играть в такую погоду, в то время как все играют на улице.,
Отвратительная погода!, воскликнул человек с соседнего этажа.
3. завтра будет дождливая, морозная, вели-колепная, солнечная
Завтра будет дождливая погода.,
Завтра будет морозная погода.,
Вчера была великолепная погода.,
Вчера была сликом солнечная погода.,
По новостям сказали что завтра будет отличная погода.,
Завтра будет дождливая погода.
б) Скажите, какая погода была, когда капелька превратилась в лёд и когда она стала паром и водой. был сильный мороз когда капелька превратилась в лёд а когда она стала паром была горячая весна.
Շնորհավոր մարտի 8 մայրիկ (և բոլոր կանայք)
Lesson 1
Retell the Story: Who was Elizabeth I? Watch this story, one of our ‘British tales’ videos about characters and people from British history, to find out!
Ex. from page 105 to 108/Ex.from 172 to 182/Round-Up 2/round-up-2_-students-book-round-up-grammar-practice-pdfdrive-1-1 /
Այսօր մենք այցելեցինք Հովհաննես Թումանյանի թանգարանը ընկեր Արմինեի և ընկեր Գրետայի հետ։ Այնտեղ գտնվում էին Հովհաննես Թումանյանի 9-րդ և 10-րդ տների կրկնօրինակները, Հովհաննես Թումանյանի 10 երեխաների նկարները և Նվարդի (Հովհաննես Թումանյանի աղջկա) սենյակի կրկնօրինակը։
Այնտեղ կային Հովհաննես Թումանյանի գրքերը, նրանք պետք է լինեին 10. 000-ը, բայց, քանի որ նրանից լիքը գիրք էին ուզել և հետ չէին վերադարձրել ,այնտեղ մենակ 8.150 գիրք կար։ Թանգարանում նրա 13 պահարանները տեսանք, որոնք տեղադրված եին տարբեր տեղերում։
Բացի Նվարդի սենյակից այնտեղ կար Հովհաննես Թումանյանի սենյակը, որը նրա մահից հետո դարձավ կնոջ՝ Օլգայինը (նրա իսկական անունը Մարիամ)։ Ինձ դուր եկավ այդտեղ և ես կուզենայի ևս մեկ անգամ այցելել այդ տեղը։
Քամու առաջացումը: Ինչպես հայտնի է՝ Երկրի մակերևույթի վրա ջերմության անհավասարաչափ բաշխման պատճառով առաջացել են մթնոլորտային բարձր և ցածր ճնշման վայրեր: Մթնոլորտային բարձր ճնշման վայրից օդի զանգվածր տեղափոխվում է ցածր ճնշման վայր, և առաջանում է քամի:
Քամու ուժգնությունր կախված է ճնշումների տարբերությունից, իսկ ճնշումների տարբերությունը՝ ջերմաստիճանների տարբերությունից, այսինքն՝ ինչքան մեծ է վերջինս, այնքան ուժեղ է քամին:
Քամու տեսակները: Տարբերում են քամու հետևյալ տեսակները՝ բրիզներ, լեռնահովտային քամիներ, մուսսոններ, պասսատներ:
Բրիզները մեղմ քամիներ են, դիտվում են ծովերի, լճերի, մեծ գետերի ու ջրամբարների ափերին: Դրանք առաջանում են հետևյալ կերպ: Ցերեկը ցամաքն ավելի արագ է տաքանում, քան նույն տարածքում գտնվող ջրավազանի ջուրը (լիճ, գետ): Ցամաքի վրա առաջանում է մթնոլորտի ցածր ճնշում, իսկ ջուրը դեռ սառն է, դրա վրա գտնվող օդր չի հասցրել տաքանալ, ուստի ճնշումը բարձր է:
Նման պայմաններում ջրի վրայի ավելի սառն ու ծանր օդը տեղափոխվում է դեպի ցամաք՝ ձևավորելով ցերեկային կամ ծովային բրիզը:
Երեկոյան ցամաքի մակերեսն սկսում է արագ սառել, գիշերը դրա վրայի օդը խտանում է և ծանրանում: Իսկ ջրային ավազանը դեռևս տաք է: Բնականաբար, դրա վրա օդը նույնպես տաք է, թեթև, իսկ ճնշումը՝ ցածր: Այս դեպքում քամին կփչի ցամաքից դեպի ջրային ավազան՝ ձևավորելով գիշերային կամ ցամաքային բրիզը։
Լեռնահովտային քամիները առաջանում են լեռների ու հովիտների միջև, որտեղից էլ ծագել է անունը: Այս քամիները նույնպես օրվա ընթացքում երկու անգամ փոխում են ուղղությունը՝ ցերեկը փչում են հովիտներից դեպի լեռները, իսկ գիշերը՝ լեռներից դեպի հովիտները:
Լեռնահովտային քամիներն առավել շատ դիտվում են տարվա տաք սեզոնում՝ երեկոյան ժամերին մեղմացնելով հովիտների տոթը: Դա շատ բնորոշ է Արարատյան գոգավորությանը, մասնավորապես՝ Երևան քաղաքին:
Մուսսոններ: Ի տարբերություն բրիզների և լեռնահովտային քամիների՝ մուսսոններն ընդգրկում են ընդարձակ տարածքներ մայրցամաքների և օվկիանոսների միջև:
Մուսսոնները, նույնպես երկու անգամ փոխում են իրենց ուղղությունը, սակայն ոչ թե օրվա, այլ՝ տարվա տաք և ցուրտ սեզոնների ընթացքում: Մուսսոն բառն արաբերեն նշանակում է հենց տարվա սեզոն:
Տարվա տաք սեզոնին մուսսոններր փչում են ծովից դեպի ցամաք՝ բերելով առատ տեղումներ, իսկ ցուրտ սեզոնին՝ ցամաքից դեպի ծով է:
Պասսատներ: Պասսատներն արևադարձային լայնություններից դեպի հասարակած փչող քամիներն են, որոնք իրենց ուղղությունը երբեք չեն փոխում: Պատճառն այն է, որ արևադարձային լայնություններում մթնոլորտային ճնշումն ամբողջ տարվա րնթացքում միշտ բարձր է, իսկ հասարակածային լայնություններում՝ միշտ ցածր:
Հարցեր և առաջադրանքներ
Օգտվելով այս աղյուսակից լուծեք խաչբառը․ Հորիզոնական
1) Ո՞րն է 3200-ի 1/4 մասը։ 800=Պ
2) Ո՞րն է 1200-ի 1/2 մասը։ 600=Ո
3) Ո,րն է 2800-ի 1/4 մասը։ 700=Չ
4) Ո՞ր բնական թիվն է, որը ո՛չ պարզ է, ո՛չ բաղադրյալ։ 1=Ա
5) Ո՞ր թվի 1/4 մասն է 1000-ը։ 4000=Տ
Ուղղահայաց
1) Ո՞րն է ամենափոքր բնական թիվը։1=Ա
2) Ո՞ր թվի 1/3 մասն է 30-ը։ Ղ=90
3) Գտիր 3900 և 900 թվերի տարբերությունը։ 3000=Վ
4) Գտիր 20 և 25 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
5=Ե
5) Գտիր 2000 և 1000 թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։ 2000=Ս
6) Գտիր 8 և 24 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
8=Ը
Եվա Հակոբյանի բլոգ 