Եթե Իվետայի մտապահած թվին գումարենք Գոհարի մտապահած թիվը հետո հանենք 2000 կստանանք 4000:Ի՞նչ թիվ եր մտապահել Իվետան։
4000-տ
Եթե Գոհարի մտապահած թվին գումարենք Իվետայի մտապահած թիվը հետո հանենք 4000 կստանանք 6000:Ի՞նչ թիվ եր մտապահել Գոհարը։
6000-ց
Եթե Մարիի մտապահած թվին գումարենք Եվայի մտապահած թիվը հետո հանենք 5000 կստանանք 7000:Ի՞նչ թիվ եր մտապահել Մարին։
7000-ու
Իսահակյան Ավետիք Սահակի (1875, Ալեքսանդրապոլ – 1957, Երևան), բանաստեղծ, արձակագիր, հասարակական գործիչ: Հայաստանի ԳԱ ակադեմիկոս: Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, 1893-ին ընդունվել է Լայպցիգի համալսարան՝ որպես ազատ ունկնդիր:
Գրակ. գործունեությանը զուգնթաց վաղ երիտասարդական տարիներից զբաղվել է նաև քաղաքական գործունեությամբ: 1895-ին վերադառնալով Լայպցիգից՝ ընդգրկվել է նորաստեղծ ՀՀԴ կուսակցության Ալեքսանդրապոլի կոմիտեի մեջ, մասնակցել Ալեքսանդրապոլից Արեւմտյան Հայաստան ուղարկվող զինյալ խմբերի ստեղծմանը, զենք և դրամական միջոցների հայթհայթման գործին: 1896-ին ձերբակալվել է և մեկ տարի արգելափակվել Երևանի բերդում:
Բանտից դուր գալուց հետո տպագրել է “Երգեր և վերքեր» բանաստեղծությունների իր առաջին գիրքը (1897), սակայն շուտով կրկին ձեռբակալվել է և, որպես ցարական միապետության դեմ պայքարող “Ընդհատակյա հեղափոխական կազմակերպոււթյունների» անդամ, աքսորվել Օդեսա: 1897-ին մեկնել է արտասահման, Ցյուրիխի համալսարանում ունկդրել գրականության և փիլիսոփայության պատմություն: 1902-ին վերադարձել է հայրենիք, ապա հաստատվել Թիֆլիսում: 1899-1906-ին ստեղծել է «Հայդուկի երգեր» բանաստեղծությունների շարքը, որը դարձավ հայ ֆիդայական պայքարի անդրանիկ արտահայտությունը հայ դասական պոեզիայի մեջ: 1908-ի դեկտեմբերին, ի թիվս 158 հայ առաջադեմ մտավորականների, Իսահակյանը ձերբակալվել է «դաշնակցության գործով» և կես տարի Թիֆլիսի Մետեխի բանտում մնալուց հետո (ինչպես և Հ. Թումանյանը), խոշոր գրավականով ազատվել կալանքից: Կովկասում մնալը այլևս անհնար էր, և 1911-ին Իսահակյանը տարագվել է:
Բնավ չհավատալով երիտթուրքերի խոստումներին Արեւմտյան Հայաստանի ինքնավարության վերաբերյալ և ենթադրելով, որ Հայաստանին սպառնացող պանթուրքական վտանգը կարող է կանխել Թուրքիայի հովանավոր կայզերական Գերմանիան, Իսահակյանը մեկնել է Բեռլին և մի շարք գերմանական մտավորականների հետ մասնակցել Գերմանա-հայկական ընկերության ստեղծմանը՝ միաժամանակ խմբագրելով ընկերության «Մեսրոբ» պարբերական հանդեսը: Սկսված առաջին համաշխարհային պատերազմը և Մեծ եղեռնը հաստատեցին Իսահակյանի ամենամռայլ կանխատեսումները երիտթուրքերի հայաջինջ քաղաքականության վերաբերյալ: Պատերազմից և եղեռնից հետո Իսահակյանը արտացոլել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրն ու նրա հերոսական ազատամարտը: Բանաստեղծը ձեռամուխ է եղել հայերի ցեղասպանության մեղադրականի՝ «Սպիտակ գրքի» ստեղծմանը, որի մի զգալի հատվածը տեղ է գտել 1915-22-ի «Հիշատակարան» գրառումներով: Այդ ժամանակահատվածում Իսահակյանը հիմնականում հանդես է եկել հրապարակախոսական հոդվածներով, որոնց բովանդականությունը Հայկական հարցն էր, Հայաստանի վերամիավորման խնդիրը, հայկական պետականության վերականգնումը: Եղեռնի ծանր պատկերներով են հագեցած նրա «Ձյունն է եկել ծածկել հիմա…», «Հայաստանին», «Ահա նորեն գարուն եկավ» բանաստեղծությունները:
XIX դ. վերջի և XX դ. սկզբի հայ քաղաքական կյանքի, Հայկակական հարցի յուրահատուկ համայնապատկերը պիտի դառնար Իսահակյանի «Ուստա Կարոն» մեծածավալ վեպը, որը մշտապես ուղեկցեց գրողին ստեղծագործական կյանքում և, ավաղ, մնաց անավարտ: «Ուստա Կարոն» կավարտվի այն օրը, երբ լուծվի հայկական հարցը»,-ասել է Վարպետը: Իսահակյանը այդպես էլ չկարողացավ համակերպվել Հայաստանի մասնատման գաղափարին. «…մեռնեի Սևանը ցամաքած չտեսնեի, ապրեի Արարատը մերը տեսնեի…»,— սրտի խոր կսկիծով ու ցավով կրկնում էր նա և հավատում, որ կգա ժամանակը, երբ հայ ժողովուրդը դարձյալ իր հացը կվաստակի հարազատ եզերքում:
1926 Իսահակյանը այցելեց Խորհրդային Հայաստանը։ Այստեղ նա հրատարակեց նոր բանաստեղծությունների հավաքածու եւ մի շարք պատմվածքներ (օրինակ՝ «Համբերության չիբուխը» 1928)։ Վերադարձավ արտասահման 1930թ եւ ապրեց այնտեղ մինչ 1936թ՝ հանդես գալով որպես Խորհրդային Միության կողմնակից։ 1936 բանաստեղծը վերջնականապես վերադարձավ հայրենիք։
Ստացել է ԽՍՀՄ Պետական Մրցանակ 1946թ, 1946–57թթ Հայաստանի գրողների միության նախագահ է։
Մահացել է 1957թ հոկտեմբերի 17-ին՝ Երեւանում։
1․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ, 9 սմ, 12 սմ։ 6×9=54 6×12=72 12×9=108 108+72+4=234×2=468×2=936
2.Հաշվեք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 7 դմ, 8 դմ, 10 դմ։ 7x8x10=760
3․Հաշվեք 9 սմ կող ունեցող խորանադի ծավալը։ 9x9x9=729
4․ Հաշվեք 8 դմ կող ունեցող խորանադի մակերևույթի մակերեսը։ 8x8x6=384
5․ 180, 124, 1025, 25681, 10000, 369 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 5-ի։ 180,1025,10000
6․ 14, 25, 15980, 1546, 23551, 25693 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 2-ի։ 14,15980,1546
7․ 6358, 1500, 3650, 1423, 2544 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 10-ի։1500,3650
8․ 4501, 3691, 1008, 3702, 2566 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 3-ի։1008,3702
9․ 909, 1000, 33003, 6009, 60606, թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 9-ի։909,33003,60606
10․ 3600, 2425, 1800, 1016, 2598 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 4-ի։3600,1800,1016
Գործնական աշխատանք1։
17 նոյեմբերի
չորեքշաբթի
Գործնական քերականություն 5 փաթեթից կատարել տրված առաջադրանքները։
111. Անջատ գրվող բարդ բառերի (հարադրությունների) իմաստներն արտահայտի՛ր հոմանիշ բառերով:
Պար գալ-պարել, զրույց անել-զրուցել, խաղ անել-խաղալ, թույլ տալ-թույլատրել:
112. Տրված բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր հոմանիշ հարադրություններով (անջատ բաղադրիչներով գրվող բառեր) կամ դարձվածքներով:
Օրինակ՝
թափթփել — շաղ տալ, ցիրուցան անել:
Վերադարձնել-հետ տալ, անցնել-ինչվոր տեղով քայլել, բուժել (դեղ ու դարմանով)-մարդուն օգնել հիվանդությունից, մտնել-ինչվոր տեղ այցելել, կանգնել-կանգնած մնալ, կախվել-ինչվոր բանից բռնվել:
113. Անել և տալ բառերով կազմիր հնարավորին չափ շւստ հարադրություններ ու դարձվածքներ:
խաղ անել
անող դնող
ուտել չուտել
114. Այսօր, տանտիրուհի, մորեղբայր բառերով և այս օր(ը), տան տիրուհի, մոր եղբայր բառակապակցություններով կազմի՛ր նախադասություններ:
Այսօր մերեղբայրս կանչեց տանտիրուհուն։ Այսօր տանտիրուհին կանչեց մերեղբայրս։
Օրինակ՝
Հորեղբայրս մեծ ու գեղեցիկ այգի ունի: Հորս ամենամեծ եղբայրն արդեն թոռ ունի:Այսօր մերեղբայրս կանչեց տանտիրուհուն։ Այսօր տանտիրուհին կանչեց մերեղբայրս։
115. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտի՜ր բառակապակցություններով:
Օրինակ՝
դարավերջ – դարի վերջ,
Աշխատասենյակ — աշխատելու համար նախատեսված սենյակ:
Գառնարած-գառ արածող, բարեսիրտ- բարի սիրտ ունեցող, չարամիտ-չար մտքեր ունեցող, լեռնագագաթ-լեռի գագաթ, արագահոս-արագ հոսող, հարթավայր-հարթ վայր, աստղագիտություն-աստղերի գիտություն, սրտիկ-փոքր սիրտ, կեչուտ-վայր որտեղ կեչուտ է աճում:
116. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:
Օրինակ՝
միաեղջյուր — մի եղջյուր ունեցող:
Վիպագիր-վեպ գրող, մեծագլուխ-մեծ գլուխ ունեցող, սրընթաց-արագ ընթացող, երկերեսանի-երկու երես ունեցող, զբոսայգի-զբոսնելու համար այգի, սրամիտ-սուր միտք ունեցող, հեռուստացույց-հեռու տեղում գտնվող բաներ ցույց տվող իր, պահարան-շորեր պահելու տեղ, հայաստանցի-Հայաստանում ապրող մարդ:
117. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստները բառակապակցություններով արտահայտի՛ր:
Հանքափոր-հանք փորո, գրագետ-գիր իմացող, պատմագիր-պատմության մասին տեքստ, խաղագիրք-խաղերի գիրք, խնդրագիրք-խնդրանքների գիրք, խնդրագիր-խնդրանքներ պարունակող տեքստ, մասրուտ-մասրենիների անտառ, հեղինակավոր-հայտնի:
Հիշի՛ր
Արմատը բաղադրիչների չբաժանվող, բառի հիմնական իմաստն արտահայտող մասն է:
Արմատից կամ բառից նոր բառ կազմող մասնիկը ածանց է:
Արմատներն իրար կապող ա մասնիկը կոչվում է հոդակապ:
Միայն մեկ արմատից կազմված բառերր պազ են:
Բաղադրիչներից (արմատ, ածանց) կազմված բառերը բաղադրյալ են:
Գրիգոր Ա Լուսավորիչը Հայաստանում քարոզում էր քրիստոնեություն: Տրդատ 3-րդ Մեծը, իմանալով այդ մասին, քրիստոնյաների հալածանքի շրջանում, Գրիգոր Լուսավորչին նետել է Արտաշատի բանտը՝ Խոր վիրապ /խոր փոս/, որտեղ Լուսավորիչն անցկացրել է մոտ 14 տարի։ Ըստ ավանդույթի նրան գաղտնի կերակրել է մի կին, որի շնորհիվ էլ նա ողջ է մնացել: Տրդատ 3-րդն այդ ժամանակ օգնության կարիք ուներ, քանի որ քրիստոնյաներին հալածելու համար, Աստված նրան պատժում է, և նրա դեմքը վերածվում է խոզի մռութի: Տրդատ Գ_ի քույրը նրան ասում է, որ իրեն կարող է փրկել միայն Գրիգորը, որը գտնվում էր վիրապում: Տրդատը չի հավատում, որովհետև այդ փոսում ոչ ոք չէր կարող ապրել երկար, առավել ևս 14 տարի: Սակայն, երբ քույրը պնդում է, նա մարդիկ է ուղարկում և Գրիգորին հանել է տալիս փոսից: Գրիգորին հաջողվում է փրկել արքային, վերադարձնել նախկին տեսքին: Այդ դեպքից հետո, Տրդատը նրան բաց է թողնում, մկրտվում է որպես քրիստոնյա, և երկրով մեկ թույլատրում է քրիստոնեության տարածումը, և այն 301 թվականին հռչակում է որպես պետական կրոն: Գրիգոր Լուսավորիչը կարգվում է որպես առաջին հայ կաթողիկոս:
Հայաստանում սկսում են հեթանոսական աստվածներին նվիրված տաճարները քարուքանդ անել: Արքայի քրոջ խնդրանքով պահպանվում է միայն Գառնու հեթանոսական տաճարը, որը կանգուն է մինչ օրս: Հայաստանում սկսվում է եկեղեցաշինություն: Գրիգոր Լուսավորչի երազի համաձայն սկսում են Էջմիածնի Մայր տաճարի շինարարությունը:
Գրիգոր Լուսավորչի բանտարկված վայրում
Հատակագիծ
Մոտ 642 թվականին Ներսես Գ կաթողիկոսը սրբազան վիրապի վրա կանգնեցրել է մի մատուռ
՝ Խոր վիրապը: Ավերված շինության տեղում 1662 թվականին կառուցվել է թաղածածկ մատուռ, որը կանգուն է մինչև օրս:
Խոր Վիրապը կարևոր պատմական նշանակություն ունի Հայաստանի համար: Գտնվում է Արարատի մարզի Լուսառատ գյուղից մոտ 1 կմ հյուսիս-արևմուտք: Այսօր զբոսաշրջիկները հնարավորություն ունեն իջնել ստորգետնյա զնդան, որը գտնվում է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի մատուռի ներսում: Վանքի տարածքից բացվում է Արարատ լեռան շքեղ տեսարան:
1․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 2 սմ, 9 սմ, 11 սմ։
ծավալը՝ 2x9x11=198
մակերևույթի մակերես՝ 2 x9=18 9 x11=99 2 x11=22 22+99+18=129×2=258
2․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 5 դմ, 7 դմ, 8 դմ։
մակերևույթի մակերես` 5×7=35 7×8=56 5×8=40 40+35+56=131×2=262
ծավալը` 5x7x8=280
3․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ, 12 սմ, 10 սմ։
մակերևույթի մակերես` 6×12=72 6×10=60 10×12=120 120+72+60=252×2=504
ծավալը` 6x10x12=720
4․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 13 սմ, 15 սմ, 10 սմ։
մակերևույթի մակերես` 13×10=130 13×15=195 15×10=150 195+150+130=475×2=950
ծավալը` 10x13x15=1950
5․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝1
11 սմ, 12 սմ, 10 սմ։
մակերևույթի մակերես` 11×12=132 10×11=110 10×12=120 120+132+110=362×2=724
ծավալը` 12x11x10=1320
6․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
3 դմ, 20 սմ, 10 սմ։
մակերևույթի մակերես` 30×20=600 30×10=300 20×10=200 200+300+600=1100×2=2200
ծավալը` 30x10x20=6000
7․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
11 սմ, 12 սմ, 14 սմ։
մակերևույթի մակերես` 11×12=132 11×14=154 12×14=168 168+154+132=454×2=908
ծավալը` 11x12x14=1848
8․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
15 սմ, 16 սմ, 17սմ։
մակերևույթի մակերես` 15×16=240 17×15=255 16×17=272 240+255+272=767×2=1534
ծավալը` 15x16x17=4080
9․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
10 սմ, 12 սմ, 14 սմ։
մակերևույթի մակերես` 10×12=120 12×14=168 14×10=140 140+168+120=428×2=856
ծավալը`10x12x14=1680
10․ Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ խնդիրներ։
1․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
10 սմ, 20 սմ, 14 սմ։
մակերևույթի մակերես` 10×20=200 20×14=280 14×10=140 200+280+140=620×2=1060
ծավալը`10x20x14=2800
2․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝
10 սմ, 15 սմ, 16 սմ։
մակերևույթի մակերես` 10×16=160 16×15=240 15×10=150 240+160+150=5760000×2=11520000
ծավալը`10x16x15=2400
Արևմտահայերենի բառարանից օգտվելով, բացատրի՛ր տրված բառերն ու արտահայտությունները։
սովորել- սորվիլ
հոգնել-յոգնիլ
լուռ-լռիլ
պառկել-պառկիլ
կուլ տալ, կլանել-կլանուիլ
լրություն-լրութիուն
օղակ-օղիկ
խենթ, խելառ-ծուռ
մեգ, մառախուղ-այս բառը բառարանում
փուչիկ-
կենդանիներ վարժեցնող-գազանազուսպ
զզվել-զզվիլ
բաժակ-ըմպակ
Հիմա փորձի՛ր գտնել տրված արևմտահայերեն բառերի բացատրությունները։
ագեվոր-պոչավոր
ագուռ-բուռ,ափ,աղյուս
դգալ-գդալ
դի-կողմ
ետքը-հետո
աճապարել-շտապել,փութալ
Գտի՛ր տրված բառերի բացատրությունները։ Դիտարկի՛ր արևմտահայերեն և արևելահայերեն լեզուներում դրանց գրության ձևերի տարբերությունները։
աճիլ-աճել
լսվիլ-լսվել
լվացվիլ-լվացվել
ժպտիլ-ժպտալ
լեցվիլ-լեցվել
լծվիլ-լծվել
լորտնիլ-լորտնել
խամրիլ-խամարել
խախտիլ-խախտել
խաղաղիլ-խաղաղել
ծփիլ-ծփել
1․Գործնական աշխատանք։
2․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 5 դմ, 7 դմ, 8 դմ։ 35+40+56=131×2=262
3․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ, 12 սմ, 10 սմ։ 10+12+6=28×2=56
4․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝ 3 սմ, 5 սմ, 10 սմ։ 3+5+10=18×2=36
5․Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝
11 սմ, 12 սմ, 10 սմ։ 11+12+10=33×2=66
6․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝
3 դմ, 20 սմ, 10 սմ։ 30+20+10=60×2=120
7․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստ մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են՝
11 սմ, 12 սմ, 14 սմ։ 11+12+14=37×2=74
Задания
Задание 1.Ответьте на вопросы и поставьте знаки в конце каждого предложения
Кто собирает яблоки спиной? Ёжик
Сколько ног у осьминога? 8
Каким насекомым хлопают в ладоши? мольи
Что рисует мороз на стёклах? рисунки
Где проводит медведь зиму? В зимней спячке
Задание 2. Задайте вопрос к каждому предложению и запишите ответ.
Это было зимой. Мальчики пошли на озеро. Ваня надел коньки и побежал на лёд. Он упал в воду. На помощь пришли товарищи. Они вытащили Ваню из воды и отвели домой.
когда это было?-зимой
кто пошел (пошли) на озеро?-мальчики
кто надел коньки?-Ваня
куда побежал Ваня?-на лёд
куда упал Ваня?-в воду
кто пришел Ване на помощь?- товарищи
когда Ванью вытошили из воды куда его повели?-домой
Задание 3. Допишите пропущенную часть рассказа. Озаглавь рассказ.
Однажды я шёл из школы домой и вдруг увидел у забора щенка.Он был очень злой и я решил покормить его, после того как я покормил его он стал добрым и постоянно шел зо мной.Я привез собаку домой и назвал ее Бобик.
Каким был щенок? злым
Что сделал мальчик? покормил егоГде стал жить щенок?дома у мальчика
Как его назвали? Бобик
Каким он стал? добрым
Вот какой теперь у меня друг!
Задание 4. Спишите, вставляя пропущенные буквы и знаки препинания.
После уроков мы пришли в лес на прогулку как красиво зимой в лесу Мы котались на санках лыжах коньках Играли в снежки.
А вы любите зиму?
Задание 5. Напиши 3 вопросительных, 3 восклицательных и 3 повествовательных предложения.
где ты был сегодня?,когда ты пришел вчера домой?,сколько твоей маме лет?.
Ура скоро зима!,Ура скоро лето!,Ура скоро осень!.
Принеси мне воду!,Помой мою посуду!,Иди домой!.
Եվա Հակոբյանի բլոգ 
