Из учебника «Русский язык 4» стр.18

Когда ребята остановились у поваленного сильным ветром дерева, учительница спросила:
– Из каких частей состоит это дерево? Назовите эти части по-русски.
– Корни, ствол, ветки, листья.
– Обратите внимание на корни. Для чего корень нужен растению, вы знаете. А вот знаете ли вы, какие ещё значения имеет слово „корень”?
– Знаем! – наперебой закричали ребята. – Все наши зубы имеют корни. И в каждом слове есть свой корень.
– Правильно. Но тогда у меня к вам ещё один вопрос: „Чем корень слова напоминает нам корни деревьев?”
Ребята задумались.

– Чтобы помочь ответить на этот вопрос, – сказала Наталья Семёновна, расскажу вам сказку о чудесном дереве.
Жило-было много лет назад слово „ходить”. Нашли его люди и приказали: „Будешь жить с нами!”. И поселилось слово среди людей, и стало скитаться, и попросило слово их:
– Посадите меня в землю.
– Зачем? – удивились люди. – Чтобы из меня много других слов выросло: и вам будет интересней, и мне веселей. Посадили люди слово „ходить” и начали поливать его. Долго из земли ничего не росло, но наконец показался маленький росток.
– Как тебя зовут, росток? – спросили люди.
– Ходить, – ответил он.
– Опять „ходить”! А где же другие слова?
– Будут! Вы только чаще меня поливайте.
Стали люди ухаживать за ростком лучше прежнего, и превратился он в могучий ствол. А когда ствол начал ветвиться, спросили люди первую веточку:
– Как тебя, веточка, зовут?
– Приходить, – ответила она.
Обрадовались люди. Вот оно новое слово. А веточка продолжала:
– Приходите завтра на рассвете, ещё не то увидите.
Пришли люди рано утром и видят: от новой веточки ещё одна тянется.
– А тебя как зовут? – спросили люди.
– Приход, – ответила она.
На другое утро из ствола дерева опять появилась новая веточка. Её звали „уходить”.Так каждый день чудесное дерево дарило людям по одному новому слову. Все эти слова были чем-то похожи на слово „ходить”, но и чем-то отличались от него. А чем – подумайте сами. Вот какое дерево тогда выросло.

Найдите в тексте ответы на вопросы.
1. О чём спросила учительница ребят?-Учительница спросила ребят, чем корень слова напоминает нам корни деревьев.

2. Какие значения имеет слово корень?-У каждого зуба есть свой корень. И в каждом слове есть свой корень.

3. Какое слово стало жить среди людей?-Среди людей жило слово ходить.

4. Какой росток появился из земли?-Из земли появился росток по имени ходить

5. Как звали первую веточку? А вторую? А третью?- первую-приходить вторую-приход третью-уходить

Задание.

Выпишите из текста слова, которые отвечают на вопросы кто? что? Определите род.

кто-учительница-ж.род ,ребята-с.род.

что-дерево с.род,корень м.род,росток м.род.

Домашнее задание.

Выучите рассказывать текст.

Главные реки /13 — 17сентября/

Хотя мне уже идёт девятый год, я только вчера догадался, что уроки всё-таки надо учить. Любишь не любишь, хочешь не хочешь, лень тебе или не лень, а учить уроки надо. Это закон. Я, например, вчера не успел уроки сделать. Я должен был выучить главные реки Америки. А я, вместо этого, запускал во дворе воздушного змея в небо. Мне было так интересно играть, что я и думать перестал про какие-то там уроки. В школу я пришёл вовремя. Раиса Ивановна вошла, мы встали и поздоровались с ней, и громче всех поздоровался я, чтобы она видела, какой я вежливый. Но она на это не обратила никакого внимания и ещё на ходу сказала:

– Кораблёв, к доске!
У меня сразу испортилось настроение, потому что я вспомнил, что забыл приготовить уроки. Я пошёл к доске.
– Ты выучил названия рек Америки?
Конечно, я не выучил. И я хотел во всем признаться Раисе Ивановне, но вместо этого вдруг неожиданно даже для самого себя сказал:
– Конечно, выучил. А как же!
– Назови мне самую большую реку Америки.
В классе была удивительная тишина. Все смотрели на меня. А я смотрел в потолок. И в эту секунду я увидел, что в левом последнем ряду Петька Горбушкин показывает мне какой-то листок бумаги, и на нём что-то написано. И я стал вглядываться в эти буквы и наконец прочёл первую половину.

А тут Раиса Ивановна снова:
– Ну, Кораблёв? Какая же главная река в Америке?
У меня сразу же появилась уверенность, и я сказал:
– Миси-писи.
Дальше я не буду рассказывать. Хватит. И хотя Раиса Ивановна смеялась до слёз, но двойку она мне влепила. И я теперь дал клятву, что буду учить уроки всегда. До глубокой старости.

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.

1. Что было задано на дом?-выучить название рек америки

2. Почему мальчик не выполнил домашнего
задания?- мальчик вместо того чтоб делать уроки запускал во дворе воздушного змея в небо.

3. Кого вызвала к доске Раиса Ивановна?-Раиса Ивановна вызвала к доске Короблёва

4. Почему у мальчика испортилось настроение?- у мальчика не было настроение потомучто все смеялись над ним из за того что он вмсето правильного ответа сказал миси писи.

5. Как попытался Петя помочь Кораблёву?-Петя чтобы помочь Кораблёву написал на листе бумаги правильный ответ.

6. Какую клятву дал себе мальчик?-Мальчик дал клятву что всегда будет делать уроки

К данным словам подберите из текста слова с противоположным значением.

Скучно-весело, попрощаться-здароватса, невоспитанный-воспитанный, поднялось настроение-снизилось настроение, забыть-вспомнить, шум-тишина, первый (ряд)-последний ряд, никогда-всегда.

Домашнее задание.

Выучите рассказывать текст.

Вместо точек впишите подходящие по смыслу слова.
1. Весь день мальчик запускал во дворе воздушного змея 2. Кораблёв не выучил урок 3. Петя написал на бумаге название реки 4. Кораблёв с трудом прочитал первую половину название реки 5. Раиса Ивановна поставила мальчику 2 6. Кораблёв поклялся всегда делать уроки

• Ո՞ր շարքերում են բառերը դասավորված այբբենական կարգով։

1. այգաբաց, այգեբաց, այգեգործ, այգեգործություն, այգեպան

2. բախտ, բախտավոր, բակ, բաղադրիչ, բաղաձայն

3. թավիշ, թատերագետ, թարգմանել, թարթիչ, թիթեռ

4. լավատես, լավորակ, լեգենդ, լեռնային, լեռնալիճ

5. երանգ, երանելի, երաշխիք, երաշտ, երգ

6. զանգ, զավակ, զարդարել, զարմանալ, զբաղվել

7. կատու, կարապ, կղզի, հազար, հաղթել

Կապակցությունների իմաստն արտահայտիր մեկ բառով։

Բուրդ տվող-բրդատու

Հոգի խռովող-հոգախռով

Դեմքի գիծ-դիմագիծ

Պատիժ տալ-պատժելև

Խորհուրդ տվող-խորհրդտու

Բարի սիրտ ունեցող-բարեսիրտ

Գինի վաճառող-գինեվաճառ

Պտուղ ուտող-պտղակեր

Կուռք պաշտող-կռքապաշտ

Միտք անել-մտածել

Տրված բառերում գտի՛ր թաքնված արմատները։

Ընկուզենի

Ծուլու թյուն

Ջրազուր կ

Գուժ ել

Լուսա նալ

Ձն աբուք

• Օգտագործելով բաշխական օրնեքը ՝ հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով․

Օրինակներ՝

194‧40+194‧50+194‧10=194‧(40+50+10)=194‧100=19400

201·25+201·12+201·33=201x(25+12+33)=70×201=14070

31·15+31·55+31·50=31x(15+55+50)=120×31=3720 

14·23-14·3-14·9=14x(23-3-9)=14×11=104

36·105+36·15+36·55=36x(105+15+55)=175×36=6300

16·205-16·55-16·25=16x(205-25-55)=16×125=2000

• Հաշվեք արտահայտության արժեքը կիրառելով բաշխական օրնեքը․

Օրինակներ՝

 19‧(7+8)=19‧7+19‧8=133+152=285

(37+55)‧24=24×37+24×55=888+1320=2208

(65-14)‧12=12×65-12×14=780-168=612

Հուլիս ամսվա ֆլեշմոբյան խնդիրներ

1․Ընտանիքում կա չորս երեխա՝ էրիկը, Մանեն, Գևորգը և Անին: Նրանք 4, 5, 8 և 10 տարեկան են: Անին փոքր է Մանեից: Գևորգի և Անիի տարիքների գումարը պարզ թիվ է, այսինքն՝ գումարը բաժանվում է միայն մեկի և ինքն իրեն: Քանի՞ տարեկան է Էրիկը: 4 տարեկան

2․Ալեքն ու Ալեքսը զույգ երեխաներ են, նրանց փոքր եղբայր Լեոն ուղիղ 4 տարի փոքր է նրանցից: Այս տարի մայրիկը նրանց երեքի ծննդյան տորթերի վրա միասին շարեց 23 հատ մոմ: Լեոն քանի՞ տարեկան դարձավ: 5 տարեկան

3․Գործարանի շուրջօրյա (24 ժամ) հսկողությունն ապահովելու համար հավասաչափ աշխատում են 6 պահակներ: Շաբաթական քանի՞ ժամ է աշխատում յուրաքանչյուրը, եթե միաժամանակ հերթապահում են 2 պահակ: յուրաքանչյուրը 8 ժամ

4․ Մայրիկը լվացքի մեքենայում 9 զույգ տարբեր գույնի գուլպա լվաց: Մայրիկը, լվացքն ավարտվելուց հետո, առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գուլպա պետք է մեքենայից հանի, որպեսզի դրանց մեջ գոնե մեկ զույգ գուլպա ամբողջանա: 8

1. ՀՀ գետերը– Ծանոթացե՛ք ՀՀ գետերին, գտե՛ք երկար, կարճ, ջրառատ գետերը:

Արաքս գետը-ջրառատ գետ։ Հայկական լեռնաշխարհի ամենախոշոր գետերից մեկը։ Անդրսահմանային գետ է, որի ավազանն ընդգրկում է Թուրքիայի, Հայաստանի, Արցախի, Իրանի և Ադրբեջանի տարածքը։

Արգիճի-կարճ գետ երկարությունը 51 կմ։ Ադիաման, Ադյաման, Աղրի, Աղրիչայ, Այրի, Այրիչայ, Այրիջա, Ատիյամանչայ, Արգիճա, Արգիջի, Իշխանագետ, Կոթիգետ Մաղարախանե, գետ ՀայաստանիԳեղարքունիքի մարզում` Սևանա լճի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնավահանիԳնդասար լեռնազանգվածի հյուսիսային լանջից` 2600 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 51 կմ է, ջրահավաք ավազանը՝ 384 կմ։ Վերին հոսանքում անցնում է համանուն գոգավորության ճահճապատ տարածքով դեպի հյուսիս՝ առաջացնելով գետոլորաններ, Արմաղանի արևելյան ստորոտի մոտ հոսում է ոչ խոր ձորով, ապա թափվում Սևանա լիճը։ Սնումը հիմնականում հալոցքային է (55%) և ստորերկրյա (36%) է, վարարումը՝ ապրիլ-հունիսին։ Տարեկան միջին ծախսը 5,18 մ³/վ է, հոսքը՝ 163 միլիոն մ։ Ձմռանը սառցակալում է։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման և էներգետիկ նպատակներով։ Ծակքար, Լիճք և Արգիչի գետերի գետաբերանային հատվածներում «Սևան» ազգային պարկի հարավ-արևմտյան հատվածում գտնվում է «Լիճք-Արգիչի» արգելոցը։

Ախուրյան-երկար գետ երկարությունը 186 կմ։Ախորան, Ախորեն, Ախուրա, Ախուրան, Ախուրաց գետ, Ախուրեն, Ահուր, Ահուրա, Ահուրան, Ահո ջուր, Ահու ջուր, Առփաչայ, Արևմտյան Արփաչայ, Ներքին Արևմտյան Արփաչայ, Գարեգետ, Գարու գետ, Մեծամոր, գետ ՀայաստանիՇիրակի մարզում և Թուրքիայում, սկիզբ է առնում Աշոցքի սարահարթիԱրփի լճից։ Ջրառատությամբ այն հանրապետության երրորդ գետն է, միջին ծախսը 26,9 խմ/վ (տարեկան 900 միլիոն մ)։ Վերին հոսանքում այն անցնում է ճահճապատ ափերով, այնուհետ ընդունում է մի քանի մանր վտակներ, ապա որպես ջրառատ գետ մտնում է Շիրակի դաշտ։ Այստեղ Ախուրյանին միանում են Արագածի լանջերից սկիզբ առնող մի քանի գետակներ, որոնցից ամենամեծը Մանթաշն է։ Աղին կայարանից մի փոքր հյուսիս` Կարսագետն ընդունելուց հետո, Ախուրյանը կտրում է Արագածի արևմտյան փեշերը և խորացնելով իր հունը` քարքարոտ ափերի մեջ շարունակում է հոսել մինչև Արաքսի հետ միանալը։ 

Ունի 1072 կմ երկարություն, որից 200 կմ կազմում է Հայաստանի և Թուրքիայի սահմանը։ Հայաստանի գետերի մեծագույն մասը (որոնց ավազանները, միայն վերցված, կազմում են հանրապետության տարածքի 73,5 տոկոսը) պատկանում է Արաքսի ավազանին։ Արաքսը վաղնջական ժամանակներից հանդիսացել է հայոց քաղաքակրթության կարևոր բնօրրաններից մեկը։ Արաքսը ջուր է մատակարարել Մեծ Հայքի Այրարատ, Սյունիք, Արցախ, Փայտակարան, Վասպուրական նահանգներին, որի համար այն հաճախ կոչվել է Մայր Արաքս։

2.Ընտրե՛ք ՀՀ որևէ գետ, հավաքե՛ք դրա մասին տեղեկություն, խմբագրե՛ք, առանց copy paste-ի տեղադրեք բլոգում, փորձե՛ք պատմել: Արփա գետ

Արփա, Ձորագետ, Ջերմ, գետ։ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում և Ադրբեջանի Նախիջևանի Հանրապետության տարածքում, Արաքսի ձախ վտակը։

Սկիզբ է առնում Թեքսարի լեռների աղբյուրներից 3200 մ բարձրությունից։ Ջերմուկ քաղաքից թեքում է հյուսիս-արևելք և հոսում է Շարուրի դաշտով։ Վերին հոսանքում գետը դանդաղահ է հոսում, բայց դեռ չհասած Ջերմուկին՝ արագանում է և, ճեղքելով Վարդենիսի լեռնալանջերը, գահավիժում է անտառապատ խոր կիրճը։ Ջերմուկից ներքև Արփան գնում է գալարումներով և իր ընթացքը մեկ արագ, մեկ դանդաղ շարունակում է մինչև Արենի գյուղը։ Ստորին հոսանքում Արփան բաժանվում է բազմաթիվ մեծ ու փոքր առուների և ամռան ամիսներին ամբողջովին օգտագործվում է դաշտերն ու այգիները ոռոգելու համար։ Արաքսի մեջ է թփվում Նախիջևանի տարածքում։ Ընդհանուր առմամբ հոսում է հյուսիս-արևելք–հարավ-արևմուտք ուղղությամբ։

Երկարություն 128 կմ է,ջըրհավաք մակերեսը՝ մոտ 2600 կմ։ Սնումը հիմնականում ձնաանձրևային է 57%, հորդանում է ապրիլին և հունիսին, առավել չափով՝ մայիսին։ Տարեկան միջին ծախսը 21,6 մ , հասնում է 22 մ, առավելագույնը 146 մ, նվազագույնը՝ 6,2 մ։ Տարեկան հոսքը՝ 682 միլիոն։

Վերին հոսանքում գտնվում են Ջերմուկ առողջարանը և համանուն ջրվեժը։ Ջուրն օգտագործվում է ոռոգման և էլեկտրաէներգիա ստանալու համար։ Այստեզ կառուցված են Բարձրունոյւ, Ազատեկի և Արփի ջրհան կայանները։ 1981 թ շահագործման է հանձնվել Արփա—Սևան ջրատարը, որի գլխամասում սաեղծվել է Կեչուտի ջրամբար թունելը։ Արփայի վրա կառուցված են Ջերմուկի, Ազատեկի, Եղեգնաձորի և Արենիի ՀԷԿ-երը։ 1979-83 թթ. գետի վրա՝ Գյումուշլու բանավանի մոտ, կառուցվել է մոտ 180 միլիոն ջրատարողունակությամբ ջրամբար։

Հնում սովորաբար կոչվեչ է Արփանյալ, իսկ վերին հոսանքը՝ Ջերմ։

Ագարակաձորի մոտ Արփայի վրա կանգուն է և բանուկ XIII դ կառուցված միակամար կամուրջը։

Վտակներից են՝ ձախ կողմից Դարբ, Գնիշիկ, աջից՝ Հերհեր, Եզեգիս, Ելփին։ Նախիջևանի տարածքներում Արփան սնում էն նրա Ջաղազուր, Յայջի և Ակոռի ոչ մեծ գետակները^[

Բազմապատկման բաշխական օրենքը գումարման նկատմամբ

Որևէ   թիվ   երկու   թվերի   գումարով   բազմապատկելու  արդյունքը կարելի  է   ստանալ՝    թիվը   բազմապատկելով   յուրաքանչյուր գումարելիով   և   ստա`ցված  թվերը   գումարելով   իրար։ 

Այս  օրենքը կոչվում է  բազմապատկման բաշխական օրենք   գումարման նկատմամբ ։

Օրինակ՝ 19‧(7+8)=19‧7+19‧8=133+152=285

Օրինակ՝ 194‧40+194‧60=194‧(40+60)=194‧100=19400

Առաջադրանքներ

1. Օգտագործելով բաշխական օրնեքը ՝ հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով․

Օրինակներ՝

 194‧40+194‧60=194‧(40+60)=194‧100=19400

164‧80-164‧30=164‧(80-30)=164‧50=8200

132‧70+70‧68 =(132+68)x70 =200×70=14.000

973‧37-27‧37=(973-27)x37= 35.002

388‧99+12‧99=(388+12)x99=39.600

462·120-462·70=(120-70)x462=23100

2. Հաշվե՛ք    առավել   հարմար եղանակով․

Օրինակներ՝

194‧40+194‧50+194‧10=194‧(40+50+10)=194‧100=19400

164‧80-164‧20-164‧10=164‧(80-20-10)=164‧50=8200

251·256+251·122+251·34=(256+122+34)x251=85.002

361·145+361·53+361·52 =(145+53+52)х361=90.250

164·243-164·53-164·9=(243-53-9)х164=32.308 

3. Ստուգեք բաշխական օրենքի ճիշտ լինելը՝

 18‧(7+5)=18‧7+18‧5=216-Ճիշտ է  

15‧(18-9)=15‧18-15‧9=135-Ճիշտ է

4. Հաշվեք արտահայտության արժեքը կիրառելով բաշխական օրնեքը․

Օրինակներ՝

 19‧(7+8)=19‧7+19‧8=133+152=285

17‧(9-4)=17‧9-17‧4=153-68=85

60‧(9+6)= 60х9+60х6=540+360=900

(37+5)‧20=20х37+20х5=100+740=840

(10-3)‧11=11х3+11х10=110-33=67 

(11-9)‧12=12х9+12х11=132-108=24    

Խնդիրներ

 5. Ջրավազանի մեջ մտնում է 2 խողովակ։ Առաջինով մեկ ժամում լցվում է 120 լ ջուր, երկրորդով՝ 140 լ ։ Եթե միաժամանակ բացվեն երկու խոովակների ծորակները, ապա 5 ժամում որքա՞ն ջուր կլցվի ջրավազանը։1300’լ ջուր   

 6. Ջրավազանի մեջ մտնում է 2 խողովակ։ Առաջինով մեկ ժամում լցվում է 220 լ ջուր, երկրորդով՝ դատարկվում է 170 լ ։ Եթե միաժամանակ բացվեն երկու խոովակների ծորակները, ապա 4 ժամում որքա՞ն ջուր կլցվի ջրավազանը։   420լ’ջուր

7. Ջրավազանի մեջ մտնում է 2 խողովակ։ Առաջինով 3 ժամում լցվում է 360 լ ջուր, երկրորդով՝ դատարկվում է 180 լ ։ Եթե միաժամանակ բացվեն երկու խոովակների ծորակները, ապա 4 ժամում որքա՞ն ջուր կլցվի ջրավազանը։  240 լ’ջուր

Вежливые слова.

Здравствуйте! Спасибо. Доброй ночи! Пожалуйста. Добрый день. До свидания. Простите, пожалуйста. Доброе утро. Всего хорошего! Извините, пожалуйста. Спокойной ночи Прощайте! Благодарю Вас! Будьте здоровы!

Прочитайте. Обратите внимание на вежливые слова.
1) – Здравствуйте. Меня зовут Микаел. Мне девять лет. Я очень люблю рисовать и хотел бы заниматься в вашей студии.
– Добрый день, Микаел. Меня зовут Нина Михайловна. Приятно познакомиться. Я очень рада, что ты будешь заниматься в нашей студии.
2) – Здравствуйте. Я – Света. Скажите, пожалуйста, где находится библиотека.
– Здравствуй, Света. Я, конечно, тебе помогу. Библиотека находится на втором этаже. Я провожу тебя.
3) – Добрый день. Я ученик 5 „Б” класса, меня зовут Самвел. Будьте добры, дайте мне русско-армянский словарь.
– Здравствуй, Самвел. Я – Николай Сергеевич. Очень рад. Будем знакомы. Возьми, пожалуйста, словарь.

Задания.

Составь похожие диалоги.

Читать далее ««Волшебные» слова /6 — 10 сентября/» →

Բազմապատկման տեղափոխական և զուգորդական օրենքները

Բազմապատկման տեղափոխական   օրենքը՝

Արտադրիչների տեղերը փոխելիս արտադրյալը չի փոխվում։

Օրինակ՝ 87‧33=33‧87=2871

Բազմապատկման զուգորդական օրենքը՝

Երկու թվերի արտադրյալը երրորդ թվով բազմապատկելու արդյունքը կարելի է ստանալ՝ առաջին թիվը երկրորդ և երրորդ թվերի արտադրյալով բազմապատկելով։

Օրինակ՝

(27‧5)‧6=27‧(5 ‧6)=810

Առաջադրանքներ

1. Կիրառելով բազմապատկման տեղափոխական օրենքը հաշվել առավել հարմար եղանակով՝

150‧300‧20=150x20x300=900.000

80‧600‧500=500x600x80= 24.000.000

250‧700‧40=250х40х700=7.000.000 

400‧600‧50=400x600x50=120000

• Կիրառելվ բազմապատկման զուգորդական օրենքը

հաշվել առավել հարմար եղանակով՝

30‧40‧5=30х5х40=6.000

38‧24‧50=38х24х50=45.600

15‧4‧500=4х500х15=30.000

250‧40‧70=40х70х250=700.000

20‧10‧17=10х20х17=3400

• Կիրառելով բազմապատկման տեղափոխական և զուգորդական օրենքները հաշվել առավել հարմար եղանակով՝

4‧138‧25=4х25=100х138=4576

80‧30‧50=30х50=1500х80=240.000

17‧8‧4‧50=4х50=200х8=1600х17=27200

60‧40‧5‧20=5х60=300х5=1500х20=30000х40=1.200.000

11‧2‧30‧50=2х50=100х11=1100х30=33000

2‧140‧250‧5=250х2=500х5=2500х140=220000

• Ստուգե՛ք հավասարությունը․

270‧(5 ‧6)= (270‧5) ‧6=8100                     

11‧(80 ‧9)=(11‧80)‧9=   7200

(20‧18)‧4=20‧(18‧4)=1440

(800‧30)‧50=800‧(30‧50)=12000

• Հաշվե՛ք գումարը՝ գումարումը փոխարինելով բազմապատկումով՝

27+27+27+27+27+27+27       7х27 104+104+104+104+104+104+104-    7х104